Mała Panorama Racławicka to cztery olejne obrazy o dużej klasie artystycznej, szkice do Panoramy Racławickiej, autorstwa Wojciecha Kossaka i Jana Styki, namalowane w skali 1:10 w stosunku do właściwego malowidła, które można oglądać we wrocławskiej rotundzie. Dzieło to posłużyło do zatwierdzenia realizacji pomysłu uczczenia setnej rocznicy bitwy pod Racławicami przez komitet organizacyjny Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie.

Niniejszy katalog jest pierwszym obszernym opracowaniem dzieła, któremu jak dotąd badacze poświęcili niewiele uwagi, skupiajšc się na właściwym malowidle — Panoramie Racławickiej. Oprócz sześćdziesięciu kolorowych fotografii, ilustrujących dzieło w całej okazałości i w najdrobniejszych detalach, w katalogu reprodukowane są odnalezione niedawno w zbiorach prywatnych rysunkowe szkice do obrazu (np. rysunek przedstawiający kosyniera Bartosza Głowackiego, który czapką zasłania lont armatni), a także list Konstantego Górskiego adresowany do Jana Styki, który pokazuje, jak dalece fachowe wskazówki udzielone artystom przez Górskiego, znawcę wojskowości i umundurowania wpłynęły na ostateczny kształt dzieła.

Bardzo interesująca okazuje się konfrontacja Małej Panoramy Racławickiej z jej wielką siostra umieszczoną dzisiaj we wrocławskiej rotundzie (m.in. widoczne są różnice w opracowaniu szczegółów, swoje wyraźne piętno pozostawili pracujący przy wielkiej Panoramie młodsi malarze). Ponadto los był łaskawszy dla Małej Panoramy Racławickiej — zachowała się znakomicie w zamku w Krasiczynie — nie przechodziła dramatycznych kolei dużej Panoramy, która znacznie ucierpiała w ciągu wielu lat tułaczki.

SPIS TREŚCI

JÓZEF GRABSKI

— Wstęp — Nowe źródła do badań nad Panoramą Racławicką

FRANCISZEK ZIEJKA

— Racławicka legenda

STEFANIA KRZYSZTOFOWICZ-KOZAKOWSKA

— Mała Panorama Racławicka Wojciecha Kossaka i Jana Styki

Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie zwana Kościuszkowską

Cztery szkice zwane Małą Panoramą Racławicką

Polskie panoramy — wielkie przegrane

Widzieć wszystko — panoramy europejskie

LIST KONSTANTEGO GÓRSKIEGO DO JANA STYKI Z 2 LUTEGO 1893 ROKU

RAPORT NACZELNIKA TADEUSZA KOŚCIUSZKI Z OBOZU POD SŁOMNIKAMI